Get Adobe Flash player
%PM, %23 %894 %2009 %20:%Paź

Hala

Written by

Hala Ludowa – Hala Stulecia jest specyficznym symbolem Wrocławia. 6 lipca została umieszczona na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

 

 

Zabytek zapisano pod jego historyczną nazwą - Hala Stulecia – od nazwy Wystawy Stulecia, na którą została wybudowana. Wystawa miała uczcić stulecie bitwy pod Lipskiem 1913r. z wojskami napoleońskimi. Zmiana nazwy na Halę Ludową nastąpiła po 1945 r.

 

Pod koniec XIX wieku istniała konieczność organizowania międzynarodowych wystaw i targów w mieście, które gwałtownie się rozwijało gospodarczo i kulturalnie, mieście pragnący dorównać ośrodkom takim jak Berlin, Drezno czy Lipsk . Wrocław nie posiadał żadnych budowli mogących służyć celom ekspozycyjnym. Dlatego właśnie w 1892 r. wymówiono dzierżawę terenów północno-wschodniej części miasta gdzie znajdował się Park Szczytnicki Śląskiemu Towarzystwu Wyścigów Konnych. Ostateczna decyzja o budowie obiektu zapadła 24 października 1910 roku na specjalnym posiedzeniu Rady Miejskiej poświęconym organizacji Wystawy Stulecia. W 1909 r. utalentowany 39 letni architekt - Max Berg został powołany na stanowisko architekta miasta. Już jesienią 1910 r. przystąpił on do opracowywania projektu przyszłej hali wystawowej i to właśnie jego oryginalna koncepcja szeroko rozpiętej kopuły - będąca częścią większego planu rozbudowy Wrocławia w 1911 r. zdobyła przychylność Rady Miejskiej. Max Berg dążył do utworzenia z Wrocławia metropolii, przyszłe tereny wystawowe projektowane były tak aby mogły być stale rozbudowywane. W 1912 r. Rada Miejska wyraziła zgodę na utworzenie drugiego masywnego obiektu wystawowego tzw. Pawilonu Czterech Kopuł projektu Hansa Poelziga. Dalsze prace nad projektem podjął zespół architektów wraz z Marksem Bergiem odpowiedzialnym za projekty restauracji, wiaduktów i hali wystawowej. Hans Poelzing opracowywał pergolę, budynki administracyjne, bramy , Theo Effenberger – ogrody historyczne, renesansowy belweder, Fritz Behrendt – pawilon sztuki cmentarnej, Paul Schreiber – amfiteatr, i mniejsze pawilony wystawowe, Paul Schmit – wzorcowy dom i ogród dla osiedla typu miasto-ogród.

 

 

{pgslideshow id=4|width=400|height=301|delay=3000|image=L}

 

 
Hala wystawowa jako wnętrze ekspozycyjne oraz miejsce zgromadzeń była najważniejszym obiektem projektowanego kompleksu. Budowla jest założona na planie koła z czterema półkolistymi absydami. Na żebrach wspierają się koncentrycznie ułożone pierścienie, będące podstawą dla prawie całkowicie przeszklonej strefy ścian. Rozpiętość kopuły wynosi 65 m – wówczas była ona największą na świecie (rzymski Panteon – 44 m, Hagia Sophia w Konstantynopolu – 31 m). Historyk architektury Peter Rayner Bahnam powiedział o tej budowli, że jej konstrukcja z betonu zbrojnego musi być uznana za jedno z najdoskonalszych zastosowań tego materiału w owym czasie.
 
Berg chciał aby jego dzieło przesiąknięte było duchem gotyku. Miało odzwierciedlać gotycki ład i harmonię, było poszukiwaniem formy absolutnej, nawiązywało do budowli antycznych i sztuki egipskiej. Zachował się szkic Marksa Berga – studium proporcji hali opartych na wpisanych w siebie trójkątach równobocznych. Wskazywałoby to na zainteresowania architekta mistyką i teozofią. Pod koniec życia Berg zwierzał się, że przeżył w trakcie budowania hali odwrót od idei materialistycznych i pozytywistycznych. Zwrot w stronę Boga pogłębił się w nim jeszcze pod wpływem przeżyć wojennych. Archtektura hali podobno wzbudzała u odwiedzających odczucia mistyczne.

Budowano ją przez cały rok 1912, w grudniu tegoż roku firma Dyckerhoff & Widmann przekazała uroczyście obiekt miastu. W hali umieszczono największe w świecie organy, a w maju 1913 r. nastąpiło uroczyste otwarcie wystawy. Uczestniczył w nim książę Wilhelm.

Wystawa Historyczna usytuowana w Pawilonie Czterech Kopuł była głównym trzonem Wystawy Stulecia, historyczny charakter miały też wystawy w pozostałych dwóch pawilonach Poelziga. W Hali Stulecia równoległym wydarzeniem była inscenizacja dramatu Gerharda Hauptmanna (laureata literackiej Nagrody Nobla w 1912 r.) .

Wystawę Stulecia zorganizowaną na terenie parku uświetniły kompozycje ogrodowe. Przygotowano więc Wystawę Sztuki Ogrodowej i Wystawę Sztuki Cmentarnej. Ogrody Historyczne usytuowano pomiędzy ul. Mickiewicza, pawilonem wystawy historycznej, pergolą i ogrodem japońskim: najstarszy dotyczący Karolingów opracowany na podstawie rękopisów z klasztoru St. Gallen, gotycki na podstawie ikonografii Ogród Rajski Mistrza Staroreńskiego, kolejno trzeci będący rekonstrukcją ogrodu z 1588 r. czwarty to ogród renesansowy. Pomiędzy Pawilonem Czterech Kopuł a pergolą usytuowano ogród japoński będący jedną z największych atrakcji wystawy.
 
Wystawę Sztuki Cmentarnej zorganizowano wewnątrz parku. Dla jej celów przeniesiono zagrożony rozbiórką drewniany kościółek z przełomu XVI/XVII w. ze Starego Koźla na Górnym Śląsku.

Wystawę Stulecia w dniu otwarcia zwiedziło 100 tys. osób. Po jej zakończeniu zlikwidowano wszystkie budowle prowizoryczne. Pozostała Hala Stulecia, Pawilon Czterech Kopuł, pergola, restauracja, fragmenty ogrodów historycznych z belwederem oraz fragmenty ogrodu japońskiego.
 
Hala pełniła do I wojny światowej rolę miejsca zgromadzeń natomiast pawilon Poelziga funkcjonował jako miejsce wystawiennicze. W czasie I wojny światowej zorganizowano na terenie Hali pierwsze targi przemysłowe. Trzy lata później - wielką wystawę sztuki współczesnej. W 1929 r. wystawę nowoczesnej architektury. Dla jej celów pomiędzy ulicami Zygmunta Wróblewskiego, Edwarda Dembowskiego, Tramwajową i Mikołaja Kopernika wybudowano tzw. osiedle wzorcowe, na które złożył się galeriowiec, domy wielorodzinne, domy szeregowe, domy jednorodzinne oraz dom dla samotnych.

W okresie międzywojennym odbywały się w Hali imprezy sportowe oraz przedstawienia cyrkowe. W Hali wielokrotnie przemawiał Adolf Hitler.
Obszar przetrwał II wojnę światową z nieznacznymi uszczerbkami.

W 1948 roku w Hali Stulecia zorganizowano Wystawę Ziem Odzyskanych. Dla celów tej wystawy wybudowano iglicę ze stali projektu prof. Stanisława Hempla. Kolejnym wydarzeniem jej powojennej historii był Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju z udziałem m.in. Pabla Picassa i Ireny Joliot-Curie. W 1966 r. gościła tam Marlena Dietrich. W 1997 w hali odbył się, z udziałem papieża Jana Pawła II, pierwszy w Polsce Kongres Eucharystyczny.

W 2005 roku dolnośląski samorząd przejął Halę od ministra skarbu. Odbyły się tam także międzynarodowe targi Futuralia. W tym samym roku zabytek, decyzją prezydenta RP, został uznany za Pomnik Historii.

 

Wrocławska Inicjatywa Stop Seksualizacji Dzieci ostrzega przed planowaną edukacją

Ta witryna używa plików cookie, aby zapewnić użytkownikom maksymalny komfort przeglądania. Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.